วัฒนธรรมธุรกิจ

การส่งมอบของขวัญ

การมอบของขวัญให้ชาวจีน

การทำธุรกิจกับชาวจีนเป็นเรื่องธรรมดาที่เมื่อมีโอกาสพิเศษหรือต้องการแสดงไมตรีต่อกัน ก็มักมอบของขวัญให้แก่กันเพื่อเป็นการสานสัมพันธ์ให้แน่นแฟ้น ช่วงเทศกาลสำคัญชาวจีนนิยมมอบของขวัญให้แก่กัน อาทิ เทศกาลตรุษจีน ไหว้พระจันทร์ วันชาติ วันครบรอบการก่อตั้งบริษัท วันคล้ายวันเกิดผู้บริหาร งานสมรส เป็นต้น การเลือกของขวัญควรให้ความใส่ใจเลือกสรรให้เหมาะสมกับธรรมเนียมปฏิบัติของชาวจีนด้วย ซึ่งชาวจีนมีความเชื่อเก่าแก่ยาวนานเกี่ยวกับโชคลางซึ่งรวมทั้งสิ่งมงคลและอัปมงคล เราควรมั่นใจว่าสิ่งของที่ให้นั้นจะต้องเป็นสิ่งมงคลตามความเชื่อของชาวจีน

ของฝากของที่ระลึกทั่วไปสามารถให้เป็นของขวัญแก่ชาวจีนได้ทั้งของใช้งาน ของประดับตกแต่งได้ อาทิ สินค้าแบรนด์เนม สินค้าหัตถกรรม สินค้าโอทอป ภาพวาด เหล้า ไวน์ บุหรี่ ปากกา ผลไม้ ผลิตภัณฑ์บำรุงร่างกาย ฯลฯ การจัดวางควรนำใส่ตระกร้าเป็นชุดของขวัญสวยงาม ชาวจีนมักให้ความสำคัญกับหน้าตา ของที่มอบควรมีบรรจุภัณฑ์ที่ดี การมอบเป็นกล่องของขวัญสวยงามจะทำให้ผู้รับรู้สึกมีความสำคัญ

การมอบของขวัญในช่วงเทศกาลตรุษจีน ควรเน้นความหมายที่เป็นมงคล อาจเน้นด้วยสีสันโดยเฉพาะอย่างยิ่งสีแดง สีส้มที่เข้ากับเทศกาล สิ่งที่นิยมให้เป็นของขวัญช่วงตรุษ เช่น ส้ม และแอปเปิ้ลเนื่องจากมีออกเสียงที่คล้องกับคำความหมายมงคลของจีน คำว่า "ผิงกั่ว" ในภาษาจีนมีเสียงพ้องกับคำว่าสันติภาพและความสงบสุข

จำนวนของสิ่งของที่ให้ก็มีความสำคัญเช่นกัน สิ่งของบางอย่างจำเป็นต้องมอบให้เป็นจำนวนคู่ เช่น ของขวัญสำหรับงานสมรส ของขวัญวันเกิด หากสิ่งของจำเป็นต้องมีหลายชิ้น จำนวนชิ้นไม่ลงท้ายด้วยเลข 4 ซึ่งอ่านออกเสียงว่า "ซื่อ" ที่มีความหมายว่าตายในภาษาจีน

โดยปรกติเมื่อชาวจีนได้รับของขวัญแล้ว มักจะไม่แกะของขวัญทันทีเช่นเดียวกับชาวตะวันตก หากเราเป็นมอบหรือผู้ได้รับของขวัญควรรับของนั้นด้วยสองมือเพื่อแสดงถึงความตั้งใจ

สิ่งของที่ควรหลีกเลี่ยง

  • ควรหลีกเลี่ยงการมอบของกินของใช้ในชีวิตประจำวันทั่วไป เช่น ข้าวสาร อาหารแห้ง สบู่ แชมพู เพราะเป็นการดูถูกผู้รับว่าไม่สามารถหาซื้อใช้ได้
  • สาลี่ และแตงโม ไม่ควรมอบให้แก่กันเนื่องจากสาลี่้พ้องเสียงกับความ "หลี" ซึ่งหมายถึงการพลัดพลากจากกัน ผลไม้ประเภทแตง ที่ชื่อภาษาจีนลงท้ายด้วย "กวา" คล้องกับคำว่า "ส่ากวา" ที่หมายความว่าโง่ในภาษาจีน
  • ดอกไม้ที่ไม่ควรมอบให้กัน คือ ดอกเก๊กฮอวย เพราะเป็นดอกไม้ที่ใช้สำหรับงานศพ
  • การมอบยารักษาโรคให้แก่กันแสดงถึงความเจ็บป่วย
  • สิ่งของที่มีสีขาวและสีดำ ควรระวังเนื่องจากคู่สีดังกล่าวเป็นคู่สีที่ใช้ในงานศพ
  • หลีกเลี่ยงการใช้กระดาษห่อของขวัญสีขาวและดำ หรือไม่ว่าจะห่อด้วยสีอื่น ๆ แต่ห้ามคาดด้วยโบว์สีขาว เพราะมีความหมายถึงงานศพได้ด้วยเช่นกัน
  • หลีกเลี่ยงการใช้ปากกาสีแดงเขียนคำอวยพร เพราะให้ความรู้สึกถึงเลือดและการเจ็บตัว การใช้ตัวอักษรสีแดงจะใช้สำหรับโอกาสสำคัญมาก ๆ หรือข้อความสำคัญที่เป็นทางการมาก
  • สิ่งของที่มอบควรแกะป้ายราคาออกก่อน

ไอเดียสิ่งของแนะนำ

  • เทศกาลไหว้พระจันทร์มอบขนมไหว้พระจันทร์ไส้ทุเรียนจากประเทศไทย
  • สิ่งของทำจากไม้มีราคา เช่น ไม้สักทอง ไม้หอม มักได้รับความสนใจ
  • สิ่งของที่ไม่สามารถหาซื้อได้ทั่วไปในจีน
  • สิ่งของที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะท้องถิ่นของไทย
  • ของที่ผู้รับชอบย่อมถูกใจเสมอ หากเป็นไปได้อาจใช้วาทศิลปหรือการสังเกตอุปนิสัยการใช้ชีวิต หรือสอบถามบุคคลใกล้ชิดของผู้รับเพื่อสรรหามาให้ได้ถูกใจยิ่งขึ้น

การเข้าร่วมงานเลี้ยงต่าง ๆ

เมื่อติดต่อกับชาวจีนได้ระยะหนึ่ง สิ่งที่ตามมาคือความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้น ชาวจีนอาจเชิญให้เข้าร่วมงานเลี้ยงในโอกาสสำคัญต่าง ๆ เช่น งานครบรอบบริษัท งานเลี้ยงประจำปี งานเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่ งานวันเกิด งานแต่งงาน ข้อควรปฏิบัติเมื่อต้องเข้าร่วมงานเลี้ยงที่สำคัญ คือ การเดินทางไปถึงตรงตามเวลา อาจไปถึงก่อนเวลาเล็กน้อย เมื่อไปถึงควรหาสิ่งของมอบตอบแทนคำเชิญด้วย สำหรับการเข้าร่วมงงานมงคลควรควรกล่าวคำมงคลจากใจให้เจ้าภาพด้วย

หากได้รับเชิญไปรับประทานอาหารที่บ้าน ตามธรรมเนียมไทยอาจนำอาหารไปร่วมรับประทานด้วย แต่สำหรับชาวจีนนับว่าเป็นการดูถูกเจ้าภาพว่าไม่มีกำลังเลี้ยงดูแขก เมื่อรับประทานเสร็จไม่จำเป็นต้องช่วยเก็บล้างจาน เพราะเจ้าภาพอาจไม่สะดวกให้เข้าไปหากไม่สนิทสนมพอ ควรหลีกเลี่ยงการปฏิเสธหากได้รับเชิญไปรับประทานอาหารที่บ้าน เพราะการเชิญไปที่บ้านของชาวจีนนั้นหมายความว่าให้เกียรติอย่างยิ่ง จึงไม่ควรปฏิเสธหากไม่จำเป็น

เทคนิคการใส่ซอง

ในงานมงคลต่าง ๆ ชาวจีนก็เหมือนกับชาวไทยคือนิยมการใส่ซองให้โดยจำนวนเงินควรเป็นเลขคู่ โดยเฉพาะเลข 8 เป็นที่ชื่นชอบ ควรระวังการมอบจำนวนเงิน 250 หยวน เนื่องจากคำดังกล่าวเป็นแสลงที่มีความหมายแฝงในเชิงดูถูก