สัพเพเหระ

Cashless Society จีนระอุ อาลีเพย์เปิดตัว “อั่งเปาเมคมันนี่” ผู้รับได้อั่งเปา ผู้ให้ได้เงินคืน

ช่วงปลายปีถือเป็นช่วงไฮซีซั่นของการช้อปปิ้งออนไลน์ในจีน เนื่องจากมีกิจกรรมช้อปปิ้งออนไลน์สำคัญ ได้แก่ กิจกรรมวันคนโสด (11.11) ซึ่งริเริ่มโดยเครืออาลีบาบา และในปีนี้ทำสถิติยอดการใช้จ่ายออนไลน์รวม 2.95 แสนล้านหยวน แบ่งเป็น เครืออาลีบาบา 1.68 แสนล้าน และคู่แข่งของอาลีบาบาอย่าง jd.com อีก 1.27 แสนล้านหยวน

เครืออาลีบาบาเป็นเจ้าของเว็บไซต์ช้อปปิ้งออนไลน์ฮอตฮิตอย่าง “เถาเป่า” “Tmall” และยังมีระบบชำระเงินออนไลน์ “อาลีเพย์” ของตนเอง ขณะที่ jd.com เลือกจับมือกับ “วีแชท” แอพพลิเคชั่นเครือข่ายสังคมออนไลน์อันดับ 1 ในจีน ซึ่งมีระบบชำระเงินออนไลน์ “วีแชทเพย์” คู่แข่งสำคัญของอาลีเพย์

จากสถิติข้างต้น ถือว่า อาลีบาบาเฉือนชนะ jd.com ในศึกกิจกรรมช้อปปิ้งออนไลน์วันคนโสดไปได้แต่ยอดขายในวันคนโสดของ jd.com ก็เพิ่มขึ้นทุกปีจนสามารถจดหายใจรดต้นคอของอาลีบาบาได้แล้ว เรียกได้ว่า แบ่งเค้กยอดขายช้อปปิ้งออนไลน์วันคนโสดที่อาลีบาบาปั้นมากับมือไปได้เกือบครึ่งเลยทีเดียว

นอกจากนี้ “อาลีเพย์” ยังต้องเผชิญศึกอีกด้านกับ “วีแชทเพย์” ซึ่งได้รับความนิยมมากกว่าในการชำระค่าสินค้าบริการเล็กๆ น้อยๆ ในร้านค้า อาทิ ร้านสะดวกซื้อ ร้านอาหาร หาบเร่แผงลอย รถรับจ้าง และตลาดสด เนื่องจากใช้งานสะดวกและมีผู้ใช้งาน “วีแชท” จำนวนมาก โดยปัจจุบัน มีผู้ใช้งานวีแชทกว่า 900 ล้านบัญชี และมีผู้ใช้งานวีแชทเพย์ประมาณ 600 ล้านบัญชี ขณะที่อาลีเพย์มีผู้ใช้งานประมาณเพียง 520 ล้านบัญชี

ดังนั้น เพื่อที่จะแย่งตลาดการชำระค่าสินค้าออนไลน์ในร้านค้ามาจาก “วีแชท” “อาลีเพย์” ซึ่งเป็นอันดับ 1 การชำระเงินออนไลน์ของจีน จึงได้ปล่อยโปรโมชั่นพิเศษ “อั่งเปาเมคมันนี่” ออกมาเมื่อวันที่ 15 พ.ย. 2560 โดยให้ผู้ใช้งาน “อาลีเพย์” เข้าไปสร้างคิวอาร์โคดในฟังก์ชั่น “อั่งเปาเมคมันนี่” จากนั้นจึงนำคิวอาร์โคดไปให้ผู้ใช้งานอาลีเพย์รายอื่นสแกนเพื่อรับอั่งเปา และตนเองก็สามารถสแกนคิวอาร์โคดของคนอื่นเพื่อรับอั่งเปาได้เช่นเดียวกัน มูลค่าตั้งแต่ 0.3 ถึง 99 หยวน

เมื่อสแกนคิวอาร์โคด “อั่งเปาเมคมันนี่” ผู้สแกนจะได้รับอั่งเปาซึ่งสามารถใช้ชำระเงินออนไลน์ในร้านค้าทั่วไปได้ แต่ไม่สามารถใช้ช้อปปิ้งออนไลน์และโอนอั่งเปาให้ผู้อื่นไม่ได้ หากยังไม่ใช้ ระบบจะเก็บอั่งเปาเอาไว้ใน Pocket โดยอั่งเปามีอายุ 3 วัน เมื่อใช้ไปแล้ว จึงจะสามารถสแกนคิวอาร์โคดเพื่อรับอั่งเปาใหม่ได้ วันละ 1 ครั้ง

เมื่อใช้อั่งเปาชำระค่าสินค้า ระบบจะนำอั่งเปาไปเป็นส่วนลดค่าสินค้า โดยค่าสินค้าที่เกินยอดอั่งเปาจะถูกหักจากยอดคงเหลือในอาลีเพย์หรือบัญชีธนาคารที่ผูกกับอาลีเพย์ เท่ากับว่า อาลีเพย์ช่วยจ่ายค่าสินค้าให้ส่วนหนึ่ง เมื่ออั่งเปาถูกใช้แล้ว เงินตอบแทนมูลค่าเท่ากับอั่งเปาจะถูกส่งเข้าบัญชีอาลีเพย์ของเจ้าของคิวอาร์โคด ดังนั้น ยิ่งมีคนสแกนคิวอาร์โคดของเราเพื่อรับอั่งเปาและนำไปใช้มากเท่าไหร่ เราก็จะได้รับค่าตอบแทนมากเท่านั้น

อาลีบาบาจัดโปรโมชั่นพิเศษ “อั่งเปาเมคมันนี่” ควักเงินก้อนโตจ่ายค่าอั่งเปาสำหรับผู้สแกนคิวอาร์โคด และค่าตอบแทนสำหรับเจ้าของคิวอาร์โคด ก็เพื่อสร้างกระแสในหมู่ผู้ใช้กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิก ซึ่งช่วยกระตุ้นให้ผู้ที่ใช้ทั้งอาลีเพย์และวีแชทเพย์ เลือกใช้อาลีเพย์จ่ายค่าสินค้าตามร้านค้าแทนการใช้วีแชทเพย์ และดึงดูดให้เกิดผู้ใช้อาลีเพย์รายใหม่ รวมทั้ง ทำให้ร้านค้าเลือกที่จะแนะนำลูกค้าให้ใช้อาลีเพย์สแกนคิวอาร์โคดรับอั่งเปาก่อนจ่ายค่าสินค้า เพราะนอกจากร้านค้าได้เงินค่าสินค้าแล้ว ยังได้ค่าตอบแทนจากการให้สแกนคิวอาร์โคด “อั่งเปาเมคมันนี่” ด้วย

มีรายงานข่าวว่า ในช่วงเริ่มต้นโปรโมชั่น ผู้ใช้อาลีเพย์รายหนึ่งแชร์คิวอาร์โคดของตนเองให้คนอื่นสแกนรับอั่งเปา 2.9 แสนราย ทำให้ผู้ใช้อาลีเพย์รายนั้นได้รับเงินตอบแทน 5 หมื่นหยวนเลยทีเดียว เดิมที อาลีเพย์ตั้งใจจะจัดโปรโมชั่นพิเศษ “อั่งเปาเมคมันนี่” จนถึงวันที่ 30 ธ.ค. 2560 จากนั้นจะพิจารณาผลตอบรับ เพื่อตัดสินใจว่า จะจัดโปรโมชั่นต่อไปอีกหรือไม่ ทั้งนี้ การที่ปัจจุบัน โปรโมชั่นดังกล่าวยังคงสามารถใช้งานได้ แม้จะยังไม่มีตัวเลขสถิติจากทางอาลีเพย์ ก็พอจะสะท้อนได้ว่า โปรโมชั่น “อั่งเปาเมคมันนี่” ประสบความสำเร็จไม่น้อย

เป็นที่น่าจับตามองต่อไปว่า วีแชทเพย์ซึ่งใช้ข้อได้เปรียบจากการเป็น chat application ที่มีผู้ใช้งานมากที่สุดในจีน จะมีความเคลื่อนไหวใดๆ เพื่อรุกกลับอาลีเพย์หรือไม่ ซึ่งหากวีแชทเพย์มีโปรโมชั่นตอบโต้ ก็จะเป็นเกมส์กลยุทธ์การตลาดที่ทำให้การต่อสู้ระหว่างสองค่ายยักษ์ใหญ่ของจีนเข้มข้นขึ้นอีก

ปัจจุบัน ระบบการชำระเงินออนไลน์และกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิก คงไม่ใช่เรื่องใหม่เรื่องไกลตัวของคนไทยอีกต่อไป เนื่องจากเริ่มมีบริการลักษณะดังกล่าวเกิดขึ้นแล้ว และมีแนวโน้มขยายตัวขึ้นตามพฤติกรรมผู้บริโภคสมัยใหม่ ดังนั้น กลยุทธ์การตลาดระหว่างอาลีเพย์และวีแชทเพย์ที่มีการตอบโต้อย่างดุเดือดก็อาจเป็นกรณีศึกษาที่มีประโยชน์ต่อธุรกิจบริการทางการเงินแบบออนไลน์ของไทยได้ โดยเฉพาะช่วงเริ่มต้นที่ต้องการดึงดูดผู้ใช้ให้หันมาใช้บริการมากขึ้น ซึ่งก็ต้องอาศัยการมีโปรโมชั่นดีๆ น่าสนใจ เช่นเดียวกับที่สองบริษัทของจีนใช้เช่นกัน

จัดทำโดย
นายโกสินทร์ บุณยวัฒโนภาส
ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน สถานกงสุลใหญ่ ณ นครคุนหมิง