สัพเพเหระ

ศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคคุนหมิงยุคใหม่ ผ่านงานเทศกาลไทย ณ นครคุนหมิง

สถานกงสุลใหญ่ ณ นครคุนหมิง จัดงานเทศกาลไทย ณ นครคุนหมิงอย่างต่อเนื่อง โดยงานฯ ครั้งล่าสุดซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 10 -14 พฤษภาคม 2560 ณ ลานหน้าศูนย์การค้า Tongde Kunming Plaza (TKP) เป็นการจัดงานฯ ปีที่ 9 เพื่อต่อยอดความสำเร็จของงานฯ ในปีที่ผ่านๆ มา และยังเป็นโอกาสในการส่งเสริมกระแสความนิยมไทย และสร้างโอกาสของสินค้าไทยในนครคุนหมิง

งานเทศกาลไทยในปีนี้ ได้จำลองบรรยากาศ “ตลาดน้ำ” ของไทย เพื่อสะท้อนวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของคนไทยที่มีความผูกพันกับสายน้ำ โดยสร้างคูหาแสดงสินค้า 81 คูหาบนผืนน้ำจำลองทั่วพื้นที่จัดงานฯ ทำให้เกิดบรรยากาศเสมือนเป็นตลาดที่ตั้งอยู่บนน้ำจริงๆ นอกจากนี้ ในพิธีเปิดงานฯ เมื่อช่วงบ่ายของวันที่ 11 พฤษภาคม 2560 สถานกงสุลใหญ่ฯ ยังได้สร้างเรือทรงไทยจำลอง เพื่อให้นายพรภพ อ่วมพิทยา กงสุลใหญ่ ณ นครคุนหมิง และนายหลี่ จื้อกง รองนายกเทศมนตรีนครคุนหมิง ในฐานะประธานร่วม ทำพิธีคล้องพวงมาลัยที่หัวเรือ เป็นสัญลักษณ์ในการเปิดงานฯ และสะท้อนถึงความสำคัญของเรือซึ่งเป็นพาหนะหลักของคนไทยในอดีต

ตลอดงาน 5 วัน มีผู้เข้าร่วมชมงานประมาณ 65,000 คน ซึ่งนอกจากมาเลือกชิมและเลือกซื้ออาหารไทยและสินค้าไทยทั้งอาหารแปรรูป เครื่องประดับ เสื้อผ้า หัตถกรรม สปา ความงามและสุขภาพแล้ว ผู้ชมงานยังให้ความสนใจกับกิจกรรมการแสดงบนเวทีโดยคณะนักแสดงจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และนักศึกษาไทยในนครคุนหมิง รวมถึงการสาธิตการแกะสลักและการทำขนมไทยโดยสำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยสำนักงานคุนหมิง นอกจากนี้ สถานกงสุลใหญ่ฯ ยังได้รับการสนับสนุนจากบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) สำนักงานนครคุนหมิง ในการมอบรางวัลบัตรโดยสารเครื่องบินเส้นทางไป-กลับ นครคุนหมิง-กรุงเทพฯ 2 ที่นั่ง จำนวน 1 รางวัล เพื่อเป็นการสร้างสีสันและกระตุ้นการมีส่วนร่วมของชาวจีนที่มาร่วมชมงานฯ ด้วย

เพื่อเป็นการส่งเสริมโอกาสทางธุรกิจในจีนของผู้ประกอบการไทยอย่างยั่งยืน สถานกงสุลใหญ่ฯ จึงได้ร่วมกับสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ (สคต.) ณ นครคุนหมิง จัดกิจกรรมเจรจาจับคู่ทางธุรกิจ (Business matching) ในวันที่ 12 พฤษภาคม 2560 โดยมีผู้นำเข้าในนครคุนหมิงเข้าร่วมเจรจาทางธุรกิจกว่า 20 ราย ซึ่งนอกจากเป็นการขยายตลาดของสินค้าไทยในต่างประเทศแล้ว ผู้ประกอบการไทยที่เข้าร่วมกิจกรรมฯ ยังได้รับทราบข้อมูลต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ในการพัฒนาสินค้าจากมุมมองของผู้นำเข้าจีนโดยตรงอีกด้วย

แม้งานเทศกาลไทย ณ นครคุนหมิงจะถูกจัดต่อเนื่องมาเป็นปีที่ 9 แล้วก็ตาม แต่ก็ยังได้รับความนิยมจากชาวคุนหมิงเสมอมา จนกลายเป็นงานประจำปีภายใต้บรรยากาศแบบไทยที่ช่วยสร้างสีสันให้นครคุนหมิง ซึ่งทำให้ผู้เข้าร่วมงานได้สัมผัสกับวัฒนธรรมที่สวยงามและเป็นเอกลักษณ์ของไทยอย่างใกล้ชิด

อย่างไรก็ตาม ด้วยยุคสมัยที่เปลี่ยนไป ทำให้พฤติกรรมผู้บริโภคชาวคุนหมิงในงานเทศกาลไทยฯ เปลี่ยนแปลงไปเช่นกัน ซึ่งสถานกงสุลใหญ่ฯ ได้ข้อมูลจากการสังเกต ทำแบบสอบถาม และสัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาพัฒนางานฯ ในปีต่อไปให้ประสบความสำเร็จมากยิ่งขึ้น โดยที่ผ่านมา ผู้เข้าชมงานส่วนใหญ่ตั้งใจมาร่วมงานเพื่อเลือกซื้อสินค้าไทยเป็นหลัก ปัจจุบันได้เปลี่ยนเป็นมาเพื่อชมการแสดงทางวัฒนธรรม สัมผัสบรรยากาศความเป็นไทย และชมการสาธิตหัตถกรรมไทย เป็นต้น เห็นได้จากการที่งานในปีนี้มีผู้เข้าชมงาน 65,000 คน แต่ยอดจำหน่ายสินค้ากลับลดลงจากปีที่ผ่านมา โดยมีสาเหตุร่วมจากสภาวะเศรษฐกิจที่ซบเซาลงในปัจจุบันทำให้ชาวคุนหมิงระมัดระวังในการใช้จ่ายมากขึ้น กอปรกับชาวคุนหมิงมีความคุ้นเคยกับชนิดและราคาของสินค้าไทยเป็นอย่างดีอยู่แล้ว เนื่องจากในนครคุนหมิงมีสินค้าไทยทั้งหัตถกรรม ผลไม้ และอาหารแปรรูปวางจำหน่ายจำนวนมากและหาซื้อได้ง่าย ทำให้สินค้าเหล่านี้ไม่ได้เป็นที่ดึงดูดตา และดึงดูดเงินจากกระเป๋า ชาวคุนหมิงได้มากเช่นแต่ก่อน

นอกจากนี้ คาดการณ์ที่ผู้นำเข้าจีนจะสั่งซื้อสินค้าจากผู้ประกอบการไทยในงานฯ ก็มีมูลค่าลดลงจาก ปีที่ผ่านมาเช่นกัน สะท้อนว่า ทั้งตัวผู้บริโภคและผู้นำเข้าจีนสนใจมองหาสินค้าไทยชนิดใหม่เพื่อเปิดตลาดใหม่ แทนที่การนำเข้าสินค้าชนิดเดิมเข้ามาแข่งขันกับผู้นำเข้ารายเก่าที่ครองตลาดในจีนไว้แล้ว ดังนั้น ผู้ผลิตไทยต้องใช้ความคิดสร้างสรรค์ นำนวัตกรรมและเทคโนโลยีมาปรับใช้เพื่อผลิตสินค้าใหม่ๆ ออกมา ในขณะเดียวกัน หน่วยงานภาครัฐอย่างสถานกงสุลใหญ่ฯ และ สคต. ก็เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยนำสินค้าชนิดใหม่มาเปิดตัวในงานแสดงสินค้าที่ได้รับการยอมรับจากต่างประเทศ เช่น งานเทศกาลไทย และงาน Top Thai Brands โดยสินค้าที่ได้รับความนิยมในงานฯ ปีนี้ ได้แก่ นมอัดเม็ด น้ำพริกลำไย แคบหมู และข้าวออแกนิก ซึ่งสะท้อนว่า อาหารแปรรูปไทยยังมีลู่ทางสดใสในตลาดจีน แต่ต้องมีความแปลกใหม่ และมีคุณภาพดีด้วย

สำหรับโซนคูหาจำหน่ายอาหารไทยในปีนี้ก็ยังคงคึกคักเช่นเดิม เนื่องจากอาหารไทยถือได้ว่าเป็นไฮไลท์ของงานฯ นอกเหนือไปจากการมาชมการแสดงทางวัฒนธรรมแล้ว ชาวคุนหมิงยังตั้งใจมารับประทานอาหารไทยในงานฯ ซึ่งร้านอาหารไทยที่สถานกงสุลใหญ่ฯ เชิญมาออกร้านในงานฯ ล้วนเป็นร้านที่มีชื่อเสียงในนครคุนหมิง โดยนำอาหารไทยคุณภาพดีรสชาติอร่อยมาจำหน่ายในราคาถูกกว่าปกติที่จำหน่ายในร้าน ทำให้มีลูกค้าคราคร่ำในช่วงเที่ยงและช่วงเย็นต่อเนื่องไปจนถึงช่วงค่ำของทุกวัน

อีกหนึ่งพฤติกรรมของผู้บริโภคชาวจีนที่ต้องใส่ใจก็คือ การชำระเงินด้วยกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ ที่เริ่มแพร่หลายเข้ามาในงานเทศกาลไทยฯ แล้ว โดยมีผู้เข้าชมงานจำนวนไม่น้อยที่ประสงค์จะชำระค่าสินค้าและบริการผ่านวีแชทเพย์และอาลีเพย์ ซึ่งผู้ประกอบการที่ไม่พร้อมก็อาจเสียลูกค้าหากลูกค้าไม่สะดวกชำระเงินสด แต่ก็มีผู้ประกอบการหลายรายที่เตรียมพร้อมเปิดบริการกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ของวีแชทเพย์และอาลีเพย์ล่วงหน้า ทำให้มีรายได้และยังช่วยลดภาระและความผิดพลาดในการจัดการเงินสดที่ได้รับมาในแต่ละวันด้วย

งานเทศกาลไทยที่สถานเอกอัครราชทูต และสถานกงสุลใหญ่ของไทยในต่างประเทศจัดเป็นประจำ จึงมีประโยชน์ทั้งในฐานะเวทีประชาสัมพันธ์ภาพลักษณ์ วัฒนธรรม การท่องเที่ยว และสินค้าไทย ให้ชาวต่างชาติได้มีโอกาสสัมผัส ขณะเดียวกัน ก็ยังเป็นห้องจำลองสถานการณ์จริง เพื่อศึกษาและเก็บข้อมูลพฤติกรรมผู้บริโภค ซึ่งเป็นประโยชน์ในการพัฒนาสินค้าไทยให้ตรงใจผู้บริโภคยิ่งขึ้น อันจะช่วยเพิ่มรายได้ให้ผู้ประกอบการ SMEs ไทย และส่งเสริมเศรษฐกิจไทยที่มีนวัตกรรมอีกทางหนึ่งด้วย

จัดทำโดย
นายโกสินทร์ บุณยวัฒโนภาส
ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน สถานกงสุลใหญ่ ณ นครคุนหมิง