เซี่ยงไฮ้ประกาศเดินหน้าปกป้องทรัพย์สินทางปัญญา

เซี่ยงไฮ้ประกาศเดินหน้าปกป้องทรัพย์สินทางปัญญา

เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2560 BIC Shanghai ได้มีโอกาสเข้าร่วมรับฟังการบรรยายสรุปเกี่ยวกับการพัฒนาด้านทรัพย์สินทางปัญญาของนครเซี่ยงไฮ้ จัดโดยสำนักงานการต่างประเทศนครเซี่ยงไฮ้ ร่วมกับสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญานครเซี่ยงไฮ้ เพื่อรายงานสถานการณ์การพัฒนาด้านทรัพย์สินทางปัญญาของนครเซี่ยงไฮ้ในปี 2559 และทิศทางการดำเนินงานที่สำคัญในปี 2560 โดยมีนายฟ่าน หยู่เฟย (Fan Yufei) รองอธิบดีสำนักงานการต่างประเทศฯ เป็นประธานการประชุม และนายหลู่ กั๋วเฉียง (Lu Guoqiang) เลขาธิการคณะกรรมการทรัพย์สินทางปัญญานครเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Intellectual Property Joint Committee) และอธิบดีสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญานครเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Intellectual Property Administration – SIPA) เป็นผู้บรรยายสรุป พร้อมด้วยผู้แทนจาก 10 หน่วยงานภายใต้สมาชิกสมัชชาด้านทรัพย์สินทางปัญญานครเซี่ยงไฮ้ (Municipal Intellectual Property Joint Meeting Member Units) ผู้เข้าร่วมการประชุมประกอบด้วย ผู้แทนจากสถานกงสุลใหญ่ต่างชาติ ณ นครเซี่ยงไฮ้ จำนวน 27 ประเทศ เช่น ไทย ฟิลิปปินส์ อินเดีย เม็กซิโก กรีก และสิงคโปร์ เป็นต้น

ปัจจุบัน รัฐบาลนครเซี่ยงไฮ้ให้ความสำคัญกับการคุ้มครองสิทธิทรัพย์สินทางปัญญา โดยดำเนินการตามมติของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน (Central Committee of the Communist Party of China) และคณะรัฐมนตรีจีน (State Council) ในการที่จะผลักดันให้ประเทศจีนเป็นชาติที่มีความเข้มแข็งในด้านทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งนครเซี่ยงไฮ้เองมีเป้าหมายที่จะพัฒนาไปสู่การเป็นศูนย์กลางด้านทรัพย์สินทางปัญญาในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก รวมทั้งยังเน้นส่งเสริมการพัฒนาด้านนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ส่งเสริมอุตสาหกรรมด้านวัฒนธรรม เช่น เกมส์ แอนิเมชั่นและการออกแบบที่สร้างสรรค์ ทั้งนี้ หากรัฐบาลนครเซี่ยงไฮ้ต้องการที่จะผลักดันนโยบายดังกล่าวให้ประสบผลสำเร็จ การให้ความสำคัญกับการปกป้องนักลงทุนและทรัพย์สินทางปัญญาถือเป็นปัจจัยหนึ่งที่ไม่สามารถมองข้ามได้ ด้วยเหตุนี้ รัฐบาลนครเซี่ยงไฮ้จึงเร่งดำเนินมาตรการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาอย่างเต็มที่ โดยในปี 2559 สำนักงานทรัพย์สินทางปัญญานครเซี่ยงไฮ้มีผลการดำเนินงานที่สำคัญ ดังนี้

1. การปรับปรุงจำนวนและคุณภาพในการสร้างสรรค์ผลงานด้านทรัพย์สินทางปัญญา

           โดยเน้นทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ ซึ่งเห็นได้จากจำนวนในการยื่นขอจดสิทธิบัตร และจำนวนที่ได้รับอนุญาตในปี 2559 มีปริมาณเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 19.9% และ 5.9% ตามลำดับ เครื่องหมายการค้าที่ผ่านการจดทะเบียนมีจำนวนสูงถึง 718,000 ชิ้น ในจำนวนดังกล่าวเป็นเครื่องหมายการค้าที่รู้จักกันโดยทั่วไป 194 ชิ้น และเป็นเครื่องหมายการค้าที่มีชื่อเสียง 1,331 ชิ้น


2.
การปฏิรูปนวัตกรรมทางด้านทรัพย์สินทางปัญญา

ในปี 2559 รัฐบาลนครเซี่ยงไฮ้ได้ลงนามในพิธีสารว่าด้วยความร่วมมือเกี่ยวกับการประชุมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาแห่งชาติ (the State IP Office of P.R.C.) เป็นครั้งที่ 3 ทำให้นครเซี่ยงไฮ้เป็น 1 ในกลุ่มแรกของผู้นำเมืองต้นแบบทรัพย์สินทางปัญญาของประเทศจีน นอกจากนี้ รัฐบาลในเขต ผู่ตงใหม่ได้เดินหน้าปฏิรูปการบริหารทรัพย์สินทางปัญญาแบบครอบคลุม และสร้างระบบทรัพย์สินทางปัญญาในเขตการค้าเสรีนครเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Free-Trade Zone - SFTZ) ภายใต้รูปแบบ “Three in One” ซึ่งประกอบด้วย (1) ความครอบคลุมของกลไกการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา (2) การบังคับใช้กฎหมาย และ (3) นโยบายและการให้บริการในเรื่องสิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า และลิขสิทธิ์


3.
การเพิ่มประสิทธิภาพในการปกป้องสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา

มีการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับทรัพย์สินทางปัญญาอย่างเข้มงวด ยกตัวอย่างเช่น ตลอดปี 2559 หน่วยงานบริหารทรัพย์สินทางปัญญานครเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Intellectual Property Administration - SIPA) 1 ได้ยุติข้อพิพาทจำนวน 258 คดีที่เกี่ยวกับการจดสิทธิบัตร รวมถึงได้ส่งเจ้าหน้าที่ออกไปในงานแสดงสินค้านานาชาติขนาดใหญ่กว่า 41 แห่ง เพื่อจัดการกับปัญหาการละเมิดสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาภายในงาน นอกจากนี้ ยังเดินหน้าจัดกิจกรรมเพื่อดำเนินตามพันธสัญญา จำหน่ายของแท้ ปกป้องสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา ในร้านค้า 3,244 แห่งของหน่วยงานเชิงพาณิชย์หรือธุรกิจ 277 แห่งในนครเซี่ยงไฮ้ และกรมศุลกากรนครเซี่ยงไฮ้ได้จับกุมการกระทำผิดเกี่ยวกับคดีละเมิดสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญากว่า 237 คดี มีมูลค่าประมาณ 48.5 ล้านหยวน ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 69.7%

4. การส่งเสริมความสามารถด้านทรัพย์สินทางปัญญาในระดับสูง

ในปี 2559 มหาวิทยาลัย Tongji นครเซี่ยงไฮ้ ซึ่งเป็น 1 ในมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศจีน มีชื่อเสียงในหลักสูตรวิศวกรรม ธุรกิจและสถาปัตยกรรม และมุ่งผลิตผลงานวิจัยที่มีความโดดเด่นและมีอิทธิพลกับทั่วโลก ได้เปิดตัววิทยาลัยทรัพย์สินทางปัญญานานาชาตินครเซี่ยงไฮ้ขึ้น และเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2559 องค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (World Intellectual Property Organization - WIPO) 2 และมหาวิทยาลัย Tongji ได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจเปิดหลักสูตรปริญญาโทร่วมด้านกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา ที่เน้นความชำนาญพิเศษด้านการปกป้องการออกแบบ (WIPO - Tongji Master's Degree Program in Intellectual Property Law with Specialization in Design  หรือ MIP in Design) โดยถือเป็นหลักสูตรฝึกอบรมนานาชาติที่เน้นการพัฒนาขีดความสามารถด้านทรัพย์สินทางปัญญาในระดับสูงหลักสูตรแรกของจีน ทั้งนี้ WIPO มีความร่วมมือระดับนานาชาติแบบนี้กับประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกมาแล้ว 6 แห่ง และนครเซี่ยงไฮ้จัดเป็นลำดับที่ 7

หลักสูตรปริญญาโทร่วมดังกล่าวจะเน้นความเป็นสากล ใช้ภาษาอังกฤษในการเรียนการสอน โดยจะรับนักศึกษาและคณาจารย์จากทั่วโลก มีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ สถาบัน และศูนย์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินทางปัญญาร่วมกันบริหารงาน โครงการนี้ถือเป็นโครงการแรกที่ WIPOร่วมมือกับประเทศจีนในระดับนานาชาติ เพื่อส่งเสริมขีดความสามารถด้านทรัพย์สินทางปัญญาในระดับสูง และในอนาคต วิทยาลัยมีแผนที่จะรับนักศึกษาจากประเทศตามแนวยุทธศาสตร์ One Belt, One Road (OBOR) ซึ่งถือเป็นโอกาสอันดีของนักศึกษาจากประเทศไทยซึ่งเป็นหนึ่งในประเทศ OBOR ด้วยที่จะได้มีโอกาสเข้ามาศึกษาในวิทยาลัยแห่งนี้


แนวทางการดำเนินงานในปี 2560


เห็นได้ว่า แนวทางการพัฒนาของนครเซี่ยงไฮ้ที่เน้นชูบทบาทเมืองในฐานะ “ผู้บุกเบิก” การปฏิรูปและการเปิดกว้างทางเศรษฐกิจของจีน โดย 1 ในเป้าหมายหลักที่มุ่งเน้นในการพัฒนาคือ การสนับสนุนให้ต่างชาติเข้ามาลงทุนและจัดตั้งบริษัท จำเป็นที่จะต้องมีนโยบายปกป้องด้านทรัพย์สินทางปัญญาที่มีประสิทธิภาพ
 โดยที่ผ่านมา ประเด็นทรัพย์สินทางปัญญาถือเป็นจุดอ่อนและเป็นอุปสรรคสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้ต่างชาติไม่กล้าเข้ามาลงทุน ซึ่งรัฐบาลนครเซี่ยงไฮ้เองก็ตระหนักถึงปัญหานี้ และหันมาเปลี่ยนจุดอ่อนให้กลายเป็นโอกาสในการพัฒนาความร่วมมือกับนานาชาติ พร้อมชูความโดดเด่น เน้นความเป็นสากล สร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้กับนครเซี่ยงไฮ้ เพื่อเดินหน้าเสริมสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนอย่างเต็มที่ 

หมายเหตุ

1. Shanghai Intellectual Property Administration (SIPA) หน่วยงานบริหารทรัพย์สินทางปัญญานครเซี่ยงไฮ้ เป็นหน่วยงานขึ้นตรงต่อรัฐบาลนครเซี่ยงไฮ้ มีหน้าที่ความรับผิดชอบหลักในการปกป้องทรัพย์สินทางปัญญา จัดการไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางสิทธิบัตร สืบสวนสอบสวนสิทธิบัตรปลอมในนครเซี่ยงไฮ้

2. World Intellectual Property Organization (WIPO) องค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก เป็นทบวงการชำนัญพิเศษของสหประชาชาติ สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่นครเจนีวา สวิตเซอร์แลนด์ ทำหน้าที่ส่งเสริมการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาทั่วโลก และเป็นศูนย์กลางในการประชุมและการบริหารงานตามอนุสัญญาระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินทางปัญญา ปัจจุบันมีประเทศสมาชิก 189 ประเทศ รวมจีนและไทย

 

จัดทำโดย นางสาวปิยะนุช ลือพงศ์ลัคณา
ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ประจำสถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้


ข้อมูลอ้างอิง

1. จากการเข้าฟังการบรรยายสรุปเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทางปัญญาของนครเซี่ยงไฮ้ เมื่อ วันที่ 26 เมษายน 2560

2. ข้อมูลจากศูนย์ข้อมูลข่าวสารอาเซียน กรมประชาสัมพันธ์ เว็บไซต์ http://www.aseanthai.net

3. ข้อมูลจากกรอบความร่วมมือเศรษฐกิจระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ เว็บไซต์

http://www.mfa.go.th/business/th/cooperation/252/16262-%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B9%8C%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9E%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%81-(-WIPO-).html





ปรับปรุงล่าสุด : 31 พฤษภาคม 2560
โดย : นางสาวปิยะนุช ลือพงศ์ลัคณา

นครเซี่ยงไฮ้ / ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ นครเซียงไฮ้