ไม่ติดทะเลก็ไม่ใช่ปัญหา !! อุตสาหกรรมการประมงส่านซีตั้งเป้า 6,000 ล้านหยวน ภายในปี 2563

ไม่ติดทะเลก็ไม่ใช่ปัญหา !! อุตสาหกรรมการประมงส่านซีตั้งเป้า 6,000 ล้านหยวน ภายในปี 2563

แม้ว่ามณฑลส่านซีจะเป็นหนึ่งในพื้นที่ตอนในของประเทศจีน ไม่มีทางออกสู่ทะเลและอาศัยการบริโภคสัตว์น้ำจืดจากแหล่งน้ำสายหลักของมณฑล โดยเฉพาะแม่น้ำเหลือง (ฮวงโห) ที่พาดผ่านมณฑลส่านซีและอีก 9 มณฑลของจีน ความอุดมสมบูรณ์ของแม่น้ำเหลืองทำให้มณฑลส่านซีได้รับอานิสงส์ทั้งในด้านการเป็นแหล่งเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ รวมถึงอุตสาหกรรมประมงที่รัฐบาลมณฑลส่านซีส่งเสริมให้เป็นอีกหนึ่งอาชีพที่บรรจุอยู่ในแผนฟื้นฟูความยากจน (脱贫政策) ของประชาชนอีกด้วย   

มารู้จักอุตสาหกรรมประมงของมณฑลส่านซี

มณฑลส่านซีมีการทำประมงรวมถึงการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดมาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยเฉพาะใน 3 พื้นที่ลุ่มแม่น้ำและพื้นที่เชิงเขา ซึ่งได้นำการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในนาข้าวมาประยุกต์ใช้ ได้แก่ (1) พื้นที่ราบกวนจง (ตอนกลางของมณฑลส่านซี) ได้รับอานิสงส์จากแม่น้ำเหลือง (黄河) และแม่น้ำเว่ย (渭河) มีสัตว์น้ำจืดอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก เหมาะกับการประมงสัตว์น้ำจากธรรมชาติ (2) พื้นที่ส่านหนาน (ทางตอนใต้ของมณฑลส่านซี) ได้รับอานิสงส์จากแม่น้ำฮั่น (汉江) แม่น้ำตาน (丹江) และเทือกเขาฉินหลิ่ง ด้วยลักษณะเฉพาะทางภูมิศาสตร์ทำให้เกิดพื้นที่ลุ่มและทะเลสาบขนาดเล็กจำนวนมาก นิยมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในนาข้าว การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำขนาดเล็ก และกิจกรรมจับสัตว์น้ำโดยใช้แหและกระชัง และ (3) พื้นที่ส่านเป่ย (ทางตอนเหนือของมณฑลส่านซี) ได้รับอานิสงส์จากแม่น้ำเหลืองและแม่น้ำอู๋ติ้ง (无定河) มีกระแสน้ำแรงจึงเหมาะกับการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบใช้บ่อเลี้ยง   

แม้ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมามูลค่าการผลิตในกลุ่มประมงจะมีอัตราการเติบโตน้อยที่สุดจาก 4 สาขาภาคเกษตรกรรม (การเกษตร ป่าไม้ ปศุสัตว์ และประมง) แต่เมื่อพิจารณาจากสถิติแล้วพบว่า มูลค่าการผลิตในภาคกลุ่มประมงของมณฑลส่านซีนั้นมีการปรับตัวสูงขึ้นเรื่อยๆ ดังนี้

ปี

มูลค่าผลผลิตทางการประมง (ล้านหยวน/ปี)

สัดส่วนเมื่อเปรียบเทียบกับมูลค่าการผลิตทางการเกษตรทั้งหมด

2553

829

0.49

2554

1,062.49

0.52

2555

1,461

0.64

2556

1,776.25

0.69

2557

1,989.49

0.73

2558

2,361.32

0.84

2559

5,200

1.64

ข้อมูลอ้างอิงจาก Shaanxi Statistical Yearbook 2016 และ สนง. กิจการประมงมณฑลส่านซี

เร่งผลักดันพื้นที่ใหม่ รองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

ปัจจุบัน มณฑลส่านซีมี 3 พื้นที่หลักที่มีศักยภาพในอุตสาหกรรมประมงสูงสุดตามลำดับ ได้แก่ (1) เมืองอันคัง (2) เมืองฮั่นจง และ (3) เมืองเว่ยหนาน ซึ่งสัดส่วนการผลิตของทั้ง 3 พื้นที่คิดเป็นร้อยละ 74.79 ของปริมาณการผลิตในอุตสาหกรรมประมงทั้งมณฑล

เมือง

พื้นที่สำหรับการทำประมงและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

ปริมาณการผลิต (ตัน)

มูลค่าการผลิต (หยวน)

เมืองเว่ยหนาน

     93,800 หมู่ (ราว 38,442.6 ไร่)

47,600

562.48 ล้านหยวน

เมืองอันคัง

220,000 หมู่ (ราว 90,163 ไร่)

45,000

621 ล้านหยวน

เมืองฮั่นจง

116,000 หมู่ (ราว 47,540 ไร่)

40,000

2,690 ล้านหยวน

ตลอดระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา รัฐบาลมณฑลส่านซีรวมถึงหน่วยงานท้องถิ่นได้ประกาศนโยบายและมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรมาโดยตลอด อาทิ การจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพในกลุ่มอาชีพประมง การจัดตั้งกองทุนเงินกู้สำหรับผู้ประกอบการมือใหม่ การนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตรมาใช้ปรับปรุงสายพันธุ์และวินิจฉัยโรค ล่าสุด รัฐบาลมณฑลส่านซีได้ประกาศแผน 5 ปี เพื่อการพัฒนาอุตสาหกรรมประมงของมณฑลส่านซี (陕西省十三五渔业发展规划) โดยมีเป้าหมายสำคัญ ดังนี้

1. การพัฒนาพื้นที่ส่านเป่ย เนื่องจากพื้นที่ทางตอนเหนือของมณฑลส่านซียังขาดแคลนสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำแปรรูปเพื่อการบริโภค โดยจะเร่งพัฒนาพื้นที่เขตเหิงซาน เมืองยวี่หลิน ให้เป็นพื้นที่นำร่องการประมงเชิงนิเวศวิทยา และการพัฒนาทัศนียภาพแหล่งน้ำเพื่อต่อยอดเป็นกิจกรรมพักผ่อนสำหรับครอบครัวสร้างรายได้เพิ่มให้เกษตรกร

2. การยกระดับคุณภาพสินค้าสัตว์น้ำปลอดสารพิษ (Pollution Free Aquatic Products) ซึ่งจะครอบคลุมไปถึงการให้ความสำคัญต่อพื้นที่เพาะเลี้ยง คุณภาพอาหาร และยารักษาโรคที่ใช้กับสัตว์น้ำด้วย

3. การปรับลดขั้นตอนด้านเอกสารและใบรับรองจากหน่วยงานท้องถิ่น เช่น การยกเลิกใบรับรอง “内陆渔业船舶证书 (Inland fisheries and vessel certificate) และเปลี่ยนมาใช้ “มาตรฐานการรับรองอำเภอสาธิตการประมงปลอดภัย” (平安渔业示范县) แทน 

4. การจับและปรับเกษตรกรที่ใช้สารต้องห้ามในการเกษตร อาทิ สารเบนซัลดีไฮด์ (Benzaldehyde) และกลุ่มยาปฏิชีวนะ Nitrofurans ที่มีอัตราการตกค้างในสัตว์น้ำสูง เป็นต้น

5. เพิ่มความเข้มงวดในการเฝ้าระวังการทำการประมงที่ผิดกฎหมาย ในช่วงฤดูน้ำแดง (ช่วงปลาวางไข่และเลี้ยงตัวอ่อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ) โดยเฉพาะในพื้นที่แม่น้ำเหลือง แม่น้ำฮั่น และแม่น้ำเว่ย ตั้งแต่วันที่ 1 มี.ค. – 30 มิ.ย. ของทุกปี

6. การพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการเผยแพร่องค์ความรู้ให้แก่เกษตรกร รัฐบาลมณฑลส่านซีวางเป้าหมายก่อตั้งพื้นที่นำร่องและพื้นที่สาธิตเกษตรผสมผสาน โดยเฉพาะการพัฒนา “นาข้าวผสมผสาน” ที่เหมาะสมกับการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจำพวกปู (成蟹และ 稻田蟹) ซึ่งตลาดมีความต้องการสูง การพัฒนาระบบลด/เพิ่มแรงดันน้ำ ระบบลด/เพิ่มอ๊อกซิเจน ระบบตรวจจับเชื้อโรคและอาการป่วยของตัวอ่อนสัตว์น้ำ และเทคโนโลยีและเครื่องมือการเลี้ยงสัตว์น้ำระบบปิด เป็นต้น ซึ่งรัฐบาลตั้งเป้าหมายว่าเมื่อถึงปี 2563 พื้นที่เพาะเลี้ยงและผลิตสัตว์น้ำจืดของมณฑลส่านซีจะไม่ต่ำกว่า 760,000 หมู่ (ราว 311,475 ไร่) โดยจะมีสัดส่วนพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ได้มาตรฐานไม่น้อยกว่าร้อยละ 65 ปริมาณการผลิตไม่ต่ำกว่า 165,000 ตัน และมีมูลค่าการผลิตไม่ต่ำกว่า 6,000 ล้านหยวน ทั้งนี้ รัฐบาลมณฑลส่านซียังได้ให้ความสำคัญต่อการต่อยอดการนำอุตสาหกรรมปฐมภูมิ ได้แก่ “การประมง” และอุตสาหกรรมตติยภูมิ ได้แก่ “อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและบริการ” มาประยุกต์ใช้ร่วมกันเพื่อสร้างช่องทางการประกอบอาชีพที่หลากหลายให้กับประชาชนในพื้นที่ ควบคู่ไปกับการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำด้วยเทคโนโลยีการทำประมงที่มีประสิทธิภาพ 

“อาหารทะเลและสัตว์น้ำแปรรูป” โอกาสของไทยในตลาดตอนในของจีน

แม้รัฐบาลส่านซีจะผลักดันอุตสาหกรรมประมงในพื้นที่อย่างเต็มที่ก็ตาม แต่อย่างไรก็ดี ด้วยข้อจำกัดทางภูมิศาสตร์ส่งผลให้กิจกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในพื้นที่ทำได้เพียงในกลุ่ม “สัตว์น้ำจืด” เท่านั้น สอดคล้องกับข้อมูลจาก World Trade Atlas ที่ระบุว่าในปี 2559 มีการนำเข้าสินค้าในกลุ่มอาหารทะเลและปลาจากไทย (พิกัดศุลกากร 03) ณ ด่านศุลกากรซีอาน จำนวน 26.3 ตัน มูลค่า 168,000 ดอลลาร์สหรัฐ อัตราการเติบโต 100% เมื่อเปรียบเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปี 2558 ข้อมูลดังกล่าวแสดงให้เห็นว่ามณฑลส่านซียังคงต้องพึ่งพาการนำเข้าอาหารและปลาทะเลจากต่างประเทศ ซึ่งถือเป็นโอกาสของวิสาหกิจผู้ผลิตและแปรรูปอาหารทะเลของไทยที่อาจพิจารณาเลือกมณฑลส่านซีและพื้นที่มณฑลใกล้เคียงในการประชาสัมพันธ์ข้อมูลสินค้าผ่านช่องทางสื่อออนไลน์เพื่อให้ผู้บริโภคได้เข้าถึงสินค้าได้ง่ายและรวดเร็ว เพื่อสำรวจความนิยมของผู้บริโภคก่อนตัดสินใจเข้าทำตลาด รวมถึงอาจพิจารณาแสวงหาโอกาสความร่วมมือในด้านที่ประเทศไทยมีความเชี่ยวชาญ เช่น เทคโนโลยีการเพาะพันธุ์และการดูแลสัตว์น้ำจืดขนาดเล็ก การผลิตและแปรรูปอาหาร เพื่อเป็นพื้นฐานต่อยอดความร่วมมือในด้านต่างๆ ร่วมกันในอนาคต  

ข้อมูลอ้างอิง

1. http://tjj.ankang.gov.cn/article/tjxx/201701/article_20170126003251.html

2. http://news.eastday.com/eastday/13news/auto/news/china/20170324/u7ai6628726.html

3. http://news.10jqka.com.cn/20170518/c598612316.shtml

4. http://www.shaanxi.gov.cn/jbyw/ggjg/tjgb/sxsgb/71565.htm?from=singlemessage

 

 




ปรับปรุงล่าสุด : 21 พฤศจิกายน 2560
โดย : ตรีชฎา ขันตยานุวงศ์ ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ นครซีอาน
แหล่งข้อมูล : tjj.ankang.gov.cn

มณฑลส่านซี / ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ นครซีอาน