นโยบายท่องเที่ยวจีนใหม่จากความเชื่อเก่า ชู “เมืองผูเถียน” แหล่งผลิตเฟอร์นิเจอร์ไม้แดงสู่ตลาดโลก


ภาพจาก m.qqzhi.com และ pt.fjsen.com

นโยบายท่องเที่ยวจีนใหม่จากความเชื่อเก่า ชู “เมืองผูเถียน” แหล่งผลิตเฟอร์นิเจอร์ไม้แดงสู่ตลาดโลก

เมืองผูเถียน ต้นกำเนิดแห่งวัฒนธรรมความเชื่อเกี่ยวกับ “เจ้าแม่ทับทิม” ตั้งอยู่ในมณฑลฝูเจี้ยน ติดทะเลทางฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของจีน จากข้อได้เปรียบทางภูมิศาสตร์ทางทะเลส่งผลให้เมืองผูเถียนเริ่มติดต่อค้าขายทางทะเลกับต่างชาติตั้งแต่ยุคสมัยราชวงศ์ถังหรือกว่า 1,300 ปีมาแล้ว และนำไปสู่การเดินทางอพยพของชาวจีนสู่ประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกโดยเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หรือที่เรารู้จักในนาม “ชาวจีนโพ้นทะเล”

“เจ้าแม่ทับทิม” หรือที่ในภาษาจีนกลางเรียกว่า “มาจู่” เทพธิดาผู้คุ้มครองทางทะเล เป็นที่รู้จักและศรัทธาในหมู่ชาวจีนโพ้นทะเลหรือชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นอย่างดี มีการสร้างศาลเจ้าแม่ทับทิมกว่าหมื่นแห่งในดินแดนโพ้นทะเลกว่า 40 พื้นที่ทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นไต้หวัน ฮ่องกง มาเก๊า ญี่ปุ่น สิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ เวียดนาม เมียนมา ฝรั่งเศส สหรัฐฯ รวมถึงไทยด้วย และปัจจุบันมีผู้นับถือเจ้าแม่ทับทิมกว่า 300 ล้านคนทั่วโลก

การใช้ soft power หรือเครื่องมือทางวัฒนธรรมของจีนในยุคปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะการสร้างความนิยมในสังคมและวัฒนธรรมจีนผ่านการศึกษาหรือสื่อบันเทิงเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงการต่อยอดความนิยมจีนจากฐานความเชื่อในเทพเจ้าจีนด้วย โดยจีนใช้ประโยชน์จากวัฒนธรรมความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่ทับทิมเป็นเครื่องมือในการสานสัมพันธ์ระดับประชาชนกับไต้หวัน และพัฒนาความร่วมมือทางทะเลกับประเทศในอาเซียน เห็นได้จากการที่รัฐบาลมณฑลฝูเจี้ยนร่วมกับหน่วยงานภาครัฐหลายแห่งทั้งกรมการท่องเที่ยวของจีน สำนักงานทางทะเลแห่งชาติจีน เขตบริหารพิเศษมาเก๊า และสถาบันสัมคมศาสตร์จีน เป็นเจ้าภาพจัดการประชุม The 2nd Global Mazu Culture Forum 2017 เมื่อต้นเดือนธันวาคมที่ผ่านมาโดยใช้เกาะเหมยโจว เมืองผูเถียน ต้นกำเนิดของความเชื่อและการบูชาเจ้าแม่ทับทิมเป็นสถานที่จัดประชุมควบคู่ไปกับการจัดเทศกาลบูชาเจ้าแม่ทับทิมประจำปีครั้งที่ 19 หรือ The 19th China Meizhou Mazu Culture Tourism Festival ซึ่งถูกยกระดับให้เป็นงานการท่องเที่ยวระดับมณฑล อีกทั้งได้รับความสำคัญจากรัฐบาลกลางด้วยการส่งที่ปรึกษาทางการเมืองจากปักกิ่งมาเข้าร่วมเป็นประธานในพิธีด้วย ซึ่งได้ชูวัฒนธรรมเจ้าแม่ทับทิมเป็นหนึ่งในนโยบายด้านเศรษฐกิจและวัฒนธรรมที่พรรคคอมมิวนิสต์จีนกล่าวถึงในการประชุมพรรคครั้งที่ 19 ที่ผ่านมา ตอกย้ำความสำคัญที่รัฐบาลจีนได้กำหนดให้วัฒนธรรมเจ้าแม่ทับทิมปรากฏอยู่ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสัมคมแห่งชาติจีนระยะ 5 ปี ฉบับที่ 13 เมื่อปี 2016 ขณะเดียวกัน ที่ปรึกษาทางการเมืองจากปักกิ่งยังย้ำว่ารัฐบาลจีนให้ความสำคัญในการพัฒนาเมืองผูเถียนแห่งมณฑลฝูเจี้ยนให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวเกรด A ตามเส้นทางสายไหมทางทะเลหรือ Maritime Silk Road เห็นได้จากตัวเลขนักท่องเที่ยวที่เดินทางมามณฑลฝูเจี้ยนเพิ่มขึ้นกว่า 20% โดยในกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวจีนเองมีมากถึง 23 ล้านคน และมีนักท่องเที่ยวจากต่างประเทศกว่า 300,000 คน สร้างรายได้ให้แก่เมืองกว่า 20,000 ล้านหยวน

แน่นอนว่าจีนไม่ลืมที่จะผูกโยงวัฒนธรรมความเชื่อเข้ากับการสร้างความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจนอกเหนือจากการจัดเทศกาลบูชาเจ้าแม่ทับทิมประจำปีเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวแล้ว ในช่วงเดียวกัน รัฐบาลเมืองผูเถียนยังถือโอกาสชูความโดดเด่นของ “สินค้าเฟอร์นิเจอร์ไม้แดงและงานแกะสลักจากไม้แดง” ซึ่งเป็นสินค้าเศรษฐกิจท้องถิ่นสำคัญของเมืองสู่สายตาผู้ซื้อผู้ขายจากทั่วโลกกว่าหมื่นคน ผ่านการจัดงาน 3 นิทรรศการใหญ่ ได้แก่ งานมหกรรมแสดงสินค้าศิลปะและงานฝีมือระดับโลก งานมหกรรมด้านศิลปะงานฝีมือแบบดั้งเดิมนานาชาติของจีน ครั้งที่ 3 และงานมหกรรมแสดงผลิตภัณฑ์สินค้าเฟอร์นิเจอร์ไม้แดง (ตำบลเซียนโหยว) ของจีน ครั้งที่ 5 ประจำปี 2017 โดยเชิญผู้ประกอบการจีนออกบูธนิทรรศการมากกว่า 2,000 คูหา และมีช่างฝีมืองานไม้จาก 62 ประเทศทั่วโลกเข้าร่วมงาน

          

ตำบลเซียนโหยวในเมืองผูเถียนเป็นแหล่งผลิตไม้แกะสลักที่มีชื่อเสียงมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์ถังและราชวงศ์ซ่ง และเฟื่องฟูที่สุดในสมัยราชวงศ์หมิงและชิง มีประวัติศาสตร์และชื่อเสียงที่ยาวนานพันกว่าปี ปัจจุบันถือเป็นศูนย์กระจายสินค้าเกี่ยวกับไม้แดงหรือไม้มะฮอกกานีที่สำคัญแห่งหนึ่งของจีน ทั้งผลงานไม้แกะสลักและผลิตภัณฑ์เฟอร์นิเจอร์ไม้ มีสัดส่วนในตลาดการผลิตเฟอร์นิเจอร์ไม้แดงคลาสสิกระดับ high-end ของจีนมากกว่า 70% มีมูลค่ารวมในอุตสาหกรรมการผลิตเฟอร์นิเจอร์ไม้แดงปี 2016 สูงถึง 36,800 ล้านหยวน โดยมีโรงงานผลิตกว่า 4,000 แห่ง และมีจำนวนช่างฝีมือมากถึง 180,000 คน จนได้รับยกย่องว่าเป็น “เมืองแห่งเฟอร์นิเจอร์งานฝีมือคลาสสิกของจีน” โดยงานไม้ที่นี่จะเน้นศิลปะงานไม้ในสมัยราชวงศ์หมิงและชิงเป็นหลัก นำเข้าวัตถุดิบไม้แดงดิบจากแอฟริกาเป็นส่วนใหญ่ จากนั้นผลิตและส่งออกจำหน่ายแถบยุโรป สหรัฐฯ รวมถึงตลาดในอาเซียนด้วย

รัฐบาลมณฑลฝูเจี้ยนได้ส่งเสริมและสนับสนุนการเผยแพร่งานฝีมือผ่านการนำผลงานศิลปะของตำบลเซียนโหยวไปแสดงในงานระดับนานาชาติหลายงาน อาทิ งาน APEC ที่กรุงปักกิ่งในปี 2014 งานมหกรรมระดับโลกที่เมืองมิลานประเทศอิตาลีในปี 2015 และล่าสุดในงานการประชุมสุดยอดผู้นำประเทศ BRICS 2017 ที่จัดขึ้นที่เมืองเซี่ยเหมินเมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา ขณะเดียวกันนโยบายสำคัญในการส่งเสริมอุตสาหกรรมไม้แดงและเฟอร์นิเจอร์ไม้ของเมืองผูเถียนคือ การชักจูงให้ผู้ประกอบการหันมาใช้เทคโนโลยีการผลิตสมัยใหม่ โดยเน้นการออกแบบรูปแบบใหม่ ๆ ด้วยนวัตกรรมเพื่อยกระดับสู่การเป็นแหล่งผลิตเฟอร์นิเจอร์ไม้แดงราคาถูกและคุณภาพดี

ปัจจุบันชาวจีนหันมาให้ความสนใจในการตกแต่งบ้านแนวคลาสสิกร่วมสมัยด้วยเฟอร์นิเจอร์ไม้กันมากขึ้นจากกำลังซื้อที่สูงขึ้นของชาวจีนบวกกับค่านิยมในการใช้เฟอร์นิเจอร์ไม้เพื่อเป็นเครื่องบ่งบอกถึงฐานะในสังคม รวมไปถึงโรงแรมจีนประเภทที่เน้นเอกลักษณ์จีนและเลือกการตกแต่งโรงแรมด้วยเฟอร์นิเจอร์ไม้มีจำนวนมากขึ้น ทำให้แนวโน้มการขยายตัวของตลาดซื้อขายเฟอร์นิเจอร์ไม้ในจีนสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ธุรกิจที่เกี่ยวข้องอย่างการออกแบบและตกแต่งภายในขยายตัวตามไปด้วย นับเป็นอีกหนึ่งช่องโอกาสสำหรับธุรกิจสาขาการออกแบบตกแต่งภายในของไทยที่ควรจะลองศึกษาความคิดความชอบของชาวจีนให้ลึกซึ้ง ชูเรื่อง “ไอเดียนอกกรอบ” พร้อมความละเอียดและคุณภาพงานออกแบบของช่างฝีมือชาวไทย เพื่อไม่พลาดตลาดแดนมังกรที่ใหญ่กว่าใคร ๆ ในนาทีนี้

ผู้ประกอบการคนใดมีแผนธุรกิจในการรับงานในจีนหรือคิดจะลงหลักปักฐานธุรกิจในจีน จะต้องศึกษาเรื่องระบบจ่ายเงินของจีนให้ดี รวมทั้งกฎระเบียบข้อบังคับต่าง ๆ เพราะแต่ละเมืองแต่ละมณฑลก็มีกฎระเบียบการค้าการลงทุนปลีกย่อยที่แตกต่างกันไป และที่สำคัญกว่านั้นคือต้องหาพันธมิตรทางธุรกิจชาวจีนไว้เพื่อการันตีการทำธุรกิจในพื้นที่ พบกับข่าวความเคลื่อนไหวของเศรษฐกิจจีนและโอกาสทางธุรกิจอื่น ๆ ที่ไม่ซ้ำใคร รวบรวมโดยศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีนภายใต้สถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลใหญ่ทั่วจีนเพิ่มเติมได้ทาง www.thaibizchina.com

*************************************




ปรับปรุงล่าสุด : 20 ธันวาคม 2560
โดย : น.ส.สุพรรณิกา จีนะ
แหล่งข้อมูล : การเยือนเมืองผูเถียนของศูนย์ BIC ณ เมืองเซี่ยเหมิน

มณฑลฝูเจี้ยน / ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ เมืองเซี่ยเหมิน